Annunciatie Getijdenboek, Geert Grote, Meester van de Wodhull-Harberton Getijden, 1490-1495
Museum Catharijneconvent
ABM h20

Maria zit in een vijftiende-eeuws interieur. Op de achtergrond zijn een eigentijds hemelbed en een vensternis zichtbaar. Als Maria in haar getijdenboek leest wordt ze opgeschrikt door de engel Gabriël. Hij vertelt haar dat ze zwanger zal worden, hoewel zij nog nooit met een man gemeenschap heeft gehad, en dat zij het kind Jezus moet noemen.

zaaltekst tentoonstelling

Thuis in de Bijbel : oude meesters, grote verhalen

2014

Niet in het museum te zien

ABM h20

handschrift

Getijden- en gebedenboek

Geert Groote (auteur, Delft)
Meester van de Wodhull-Harberton Getijden (illustrator)

ca. 1490 - ca. 1495

perkament

242 f. (na f. 29: f. 29a t/m g, gevolgd door f. 30, na f. 46: f. 46b, gevolgd door f. 47)

schenking

1871-07-07

Er zijn zeven bladgrote miniaturen: de kruisiging (f. 13v) bij de lange getijden van het H. Kruis, Pinksteren (f. 33v) bij de lange getijden van de H. Geest, de transfiguratie op de berg Tabor (f. 59v) bij de getijden van de Eeuwige Wijsheid, de verkondiging aan Maria (f. 82v) bij de O.L. Vrouwegetijden, het laatste oordeel (f. 118v) bij de zeven boetpsalmen, allerheiligen (f. 142v) bij de getijden van Allerheiligen, en engelen die zielen in een doek dragen van het vagevuur naar God de Vader (f. 198v) bij het dodenofficie.
Zowel rond de miniaturen als rond de tekst op de tegenoverliggende bladzijden is randversiering over vier marges aangebracht in de zogenaamde `kriezel'-stijl', die hier, zoals in vrijwel al het werk van de meester, is gecombineerd met een netwerk van inktlijnen met veelkleurige en gouden druppelvormige blaadjes en gouden rondjes. De randversiering samen met de monumentale ingevoegde bladgrote miniaturen toont aan dat dit boek in dezelfde groep handschriften behoort als de drie eerder genoemde handschriften. Van alle handschriften in deze groep heeft dit getijdenboek de fraaiste randversiering en initialen, met helder gekleurde bloemmotieven op geschulpte gouden ondergrond.
Er zijn zeven bladgrote miniaturen: de kruisiging (f. 13v) bij de lange getijden van het H. Kruis, Pinksteren (f. 33v) bij de lange getijden van de H. Geest, de transfiguratie op de berg Tabor (f. 59v) bij de getijden van de Eeuwige Wijsheid, de verkondiging aan Maria (f. 82v) bij de O.L. Vrouwegetijden, het laatste oordeel (f. 118v) bij de zeven boetpsalmen, allerheiligen (f. 142v) bij de getijden van Allerheiligen, en engelen die zielen in een doek dragen van het vagevuur naar God de Vader (f. 198v) bij het dodenofficie.
De kalender met de feesten van Hippolytus (13 augustus), Jeroen (17 augustus), de 11.000 Maagden (21 oktober) en Barbara (4 december) in rood, en het feit dat de getijden van de Maagd Maria pas volgen na de getijden van het H. Kruis, de H. Geest en de Eeuwige Wijsheid, wijzen erop dat dit boek in Delft gemaakt is. In de litanie van alle heiligen wordt Agnes, patrones van het Delftse Agnesklooster, als eerste vermeld.

Decoratie: 7 bladgrote miniaturen (ingevoegd), 7 grote versierde initialen met randversiering over 4 marges, talrijke kleine initialen met randversiering, penwerkversiering (Delfts) Handschrift: littera textualis Boekband: 18de eeuw

Sint-Agnes in het Dal van Josafat : een middeleeuws vrouwenklooster in Delft  (Gerrit Verhoeven), 2020, p. 17, afb. 6Overschilderd: van Gregoriusmis naar bijbeltekst : de Reformatie van de Utrechtse Jacobikerk  (Truus van Bueren), 2017Transparent meanings? : intended communicative functions of medieval stained-glass windows in the Low Countries  (Charlotte Dikken), 2016, p. 39, afb. 9aBillboards uit de middeleeuwen : de functies van middeleeuws gebrandschilderd glas in de Lage Landen  (Charlotte Dikken), 2016, p. 154, fig. 1Gebeeldhouwde nagedachtenis in de Domstad  (Truus van Bueren), 2012, p. 34, afb. 2.10Naar de Middeleeuwen : het Aartsbisschoppelijk Museum in Utrecht vanaf het begin tot 1882  (Elmer Peters), 2012, p. 133, afb. (f. 82v-83r)IIMM : illustrated inventory of medieval manuscripts in Latin script in the Netherlands 1 Utrecht, Museum Catharijneconvent = IIMM : inventaire illustré de manuscrits médiévaux = IIMM : illustriertes Inventar mittelalterlicher Manuskripte  (J.P. Gumbert), 2011, nr. 24Geloof in Nederland : nabeschouwing  (Joris van Eijnatten), 20102000 jaar Nederlanders en het einde der tijden  (Herman Paul), 2010, p. 1077, afb.2000 jaar Nederlanders en hun heilige boeken  (J. Exalto), 2008, p. 82, afb.God in beeld  (Casper Staal), 2007, p. 160, afb. 5Christendom in Nederland : topstukken uit Museum Catharijneconvent  (Babette Hellemans), 2006, p.39, afb. 31Christianity in the Netherlands : highlights from Museum Catharijneconvent  (Babette Hellemans), 2006, p.39, afb. 31Engelen in de kunst  (Inge Schriemer), 2006, p. 141, afb.Jaarboek Nederlandse postzegels 2005 , 2005, p. 74-77Museum Catharijneconvent [agenda] 2004 , 2003, afb. week 40Museum Catharijneconvent : een keuze uit de mooiste werken  (Niels H. Koers), 2000, p. 35, afb.Leven na de dood : gedenken in de late Middeleeuwen  (Truus van Bueren), 1999, cat. nr. 18, p. 10, 21, 23Gouden legenden : heiligenlevens en heiligenverering in de Nederlanden  (Anneke B. Mulder-Bakker), 1997, p. 33 afb. 22, p. 47Die flämische Buchmalerei am Ende des Burgunderreichs : der Meister des Dresdener Gebetbuchs und die Miniaturisten seiner Zeit  (Bodo Brinkmann), 1997, p. 331, nt. 66Museum Catharijneconvent : agenda / diary 1997  (Niels H. Koers), 1996, week 44Middeleeuwse boeken van Het Catharijneconvent  (Helen Wüstefeld), 1993, p. 159, cat. nr. 107, afb.Sebastiaan : martelaar of mythe  (Johanna Jacobs), 1993, p. 58The golden age of dutch manuscript painting [Utrecht]  (James H. Marrow), 1989, p. 270-271, cat. nr. 92, pl. 92 en afb. 145Gerard David and manuscript illumination in the Low Countries, 1480-1509  (D.G. Scillia), 1978, p. 137-138, afb. 25-29Noordnederlandse miniaturen : de gouden eeuw der boekverluchting in de Noordelijke Nederlanden  (Albert Brounts), 1971, cat. nr. 75Kunst uit kerkelijke musea in Nederland  (H.J.A.M. van Haaren), 1963, p. 24, cat. nr. 29Verluchte handschriften uit de Nederlanden tot 1550 uit Nederlands bezit , 1955, p. 22, cat. nr. 80Het Nederlandse boek 1300-1800  (Béatrice Jansen), 1950, cat. nr. 48La miniature dans les Pays-Bas septentrionaux  (A.W. Bijvanck), 1937, afb. 37Les principaux manuscrits a peintures conservés dans les collections publiques du Royaume des Pays-Bas  (A.W. Byvanck), 1931, p. 114Noord-Nederlandsche miniaturen in handschriften der 14e, 15e en 16e eeuwen  (A.W. Bijvanck), 1922, p. 55-56, cat. nr. 137, afb. 198; p.339Verluchte handschriften in het Aartsbisschoppelijk Museum te Utrecht  (Willem de Vreese), 1922, p. 201-221, m.n. p. 214-21From the bosom of Abraham to the beatific vision : on some medieval images of the soul's journey to heaven  (Anca Bratu-Minott), p. 198Oudheidkundig Jaarboek : derde serie van het Bulletin van den Nederlandschen Oudheidkundigen Bond , p. 199Bulletin de la Société francais de reproductions manuscrits à peintures , 15 (1931), p. 114

Ziet u een fout of heeft u extra informatie over dit object?
Laat het ons weten!