Dompeldoop bij de collegianten te Rijnsburg
Noord-Nederland, derde kwart 18de eeuw
SPKK s21

Op dit schilderij is de doop van volwassenen uitgebeeld. In de zeventiende en achttiende eeuw was dat onder meer gebruik bij een bijzondere groep protestanten, de zogenoemde collegianten. Zij hingen een algemeen christendom aan zonder een streng geformuleerde leer. Men doopte er nadrukkelijk ‘tot lidmaatschap der algemene christelijke kerk’ en niet tot lid van enig kerkgenootschap.
Tweemaal per jaar, met Pinksteren en in augustus, kwamen deze liefhebbers van vrijheid en verdraagzaamheid in Rijnsburg bij elkaar om avondmaal te vieren. Een dag ervóór vond dan de doop plaats op zaterdagmorgen negen uur.
De doper en de mannelijke dopeling kleedden zich in een wit hemd en linnen broek. Vrouwelijke dopelingen trokken ook een rok aan van zware stof die aan de onderzijde verzwaard was met reepjes lood; zo bleef de rok altijd netjes in het water uitstaan. In hun witte gewaden begaven zij zich naar het doopbassin waar onder het uitspreken van een doopformule het hoofd van de geknielde dopeling eenmaal recht voorover werd ondergedompeld.

Dit schilderij is in 2009 gerestaureerd dankzij een gift van het College van Regenten van het Weeshuis der Doopsgezinde Collegianten ‘De Oranjeappel’ te Amsterdam.

zaaltekst vaste opstelling

2009

Nu te zien

Klooster begane grond gang West

SPKK s21

schildering

Dompeldoop bij de collegianten te Rijnsburg

onbekend (Noord-Nederland)

1750 - 1774

olieverf, doek

bruikleen

1981-06-26

De voorstelling is verwant aan een prent met hetzelfde onderwerp door B. Bernards naar L.F. Dubourg uit 1736, het jaar waarin het doopbad werd aangelegd (Museum Catharijneconvent, inv. nr. StCC g60).

2000 jaar Nederlanders in kerkelijke verdeeldheid  (Jan Zwemer), 2009, p. 118, afb.Prachtig protestant  (Tanja Kootte), 2008, p. 93, afb.Goddelijk geschilderd : honderd meesterwerken van museum Catharijneconvent  (Henri Defoer), 2003, p. 242-243, afb.De schilderijen van Museum Catharijneconvent  (Jeltje Dijkstra), 2002, p. 18, 350, afb.Doperdom in Amsterdam : geschiedenis van doopsgezinden , 2001, cat. nr.45Gekocht en gekregen 1979-1984  (Tuuk Stam), 1984, cat. nr. 89Daar de orangie-appel in de gevel staat : in en om het weeshuis der doopsgezinde collegianten 1675-1975  (S. Groenveld), 1975, p. 90, afb.Jaarverslag Rijksmuseum Het Catharijneconvent , 1981

Ziet u een fout of heeft u extra informatie over dit object?
Laat het ons weten!