Anna-te-drieën
Noord-Brabant, ca. 1515
ABM bh313

Vanaf de Middeleeuwen proberen nieuwsgierige gelovigen de familierelaties van Jezus te reconstrueren. Daarvoor hebben ze zowel bijbelse als niet-bijbelse bronnen bestudeerd. De moeder van Maria, de grootmoeder van Jezus, zou Anna hebben geheten. Afbeeldingen van deze drie figuren samen worden populair. Mensen vereren Anna als een voorbeeldige echtgenote, moeder en weduwe. Ze is de beschermheilige van huwelijk en gezin.

zaaltekst vaste opstelling

2016

Niet in het museum te zien

ABM bh313

beeld

Anna-te-Drieën

onbekend (Noord-Brabant)

1500 - 1524

eikenhout, verf

schenking

1910-06-30

Op een brede bank zit links Maria en rechts Anna. Maria is driekwart naar rechts gewend en houdt het naakte Kind, dat van haar schoot dreigt af te stappen, met beide handen vast. Het kindje is en profil naar rechts afgebeeld. Het heeft steil haar. Het heeft zijn linkerbeentje hoog opgetrokken en zal de nu verdwenen armpjes hebben uitgestoken naar de druiventros die Anna in haar rechterhand houdt. Anna is frontaal afgebeeld en omklemt met haar linkerhand een gesloten boek. De bank, met geprofileerde bovenrand, staat op een hoge, geprofileerde plint die tevens dient als grond voor de figuren.

Maria is gekleed in een nauwsluitend gewaad met vierkante halsuitsnijding, waarin het geplisseerde hemd met verierde boord zichtbaar is. Zij draagt een kroon op het loshangend haar. Haar mantel ligt over haar linkerschouder is is onder haar rechterarm door getrokken en over haar schoot gedrapeerd. Anna is gehuld in een wijde mantel die over beide knieën ligt en draagt hoofd- en kindoek. Beide vrouwen dragen enigszins rechthoekig schoeisel.

Polychromie:
Geringe resten polychromie. Maria; rood op de mouw en de buitenzijde van de mantel. Anna: wit op de hoofddoek; druiventros blauwgroen; binnenzijde mantel blauw op rood. In het onderste profiel van de sokkel het het vlakke gedeelte daarboven reeksen ingeponste cirkels (van voormalige vergulding).

Techniek:
De kern ligt rechts vooraan in het beeld. De achterzijde is afgevlakt en bij een noestige plek ter hoogte van Anna deels afgespleten. Zaag- en disselsporen van het afvlakken.
Boven in het hoofd van Anna enkele deukjes (sporen werkbank?).

Staat:
De bovenzijde van het hoofd van Maria met de kroon is later toegevoegd.
Afgebroken: beide armpjes van het kind en de tenen van zijn rechtervoetje (alles bijgewerkt); het steeltje van de druiventros; de linkerhoek van de sokkel; stukjes van het profiel in het midden aan de voorzijde; kleine stukjes van de randen van de kleding.
Aan de achterzijde bovenin Maria twee schroefgaten; in Anna een spijkerrest en een schroefgat.
Het standvlak is wormstekig, vooral bij de kern.

Inv. Rientjes: 15de eeuw; later: Holland, beg. 16de eeuw.

Vogelsang 1911: Noord-Nederland, 1ste kw. 16de eeuw. Op de foto in Vogelsang is het later toegevoegde rechterarmpje van het kind nog aanwezig.
Utrecht 1962 (Bouvy): id.
Deeleman-Van Tyen 1990: id.
Vriendelijke mededeling H. Defoer 1995: Noord-Brabant. Hij vergelijkt het stuk met een Anna-te-drieën in de St.-Martinuskerk te Heeze. Zie Den Bosch 1971, afb.66, cat.nr. 68.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 253, 270Verzamelen van middeleeuwse kunst in Nederland 1830-1903  (Barbara Kruijsen), 2002, p. 176Sint Anna-te-Drieën : een onderzoek naar vorm, inhoud en functioneren van het thema St. Anna-te-Drieën in de Nederlandse beeldhouwkunst der late middeleeuwen  (Willemien Deeleman-Van Tyen), 1990, p. 5, afb.Beeldhouwkunst : Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht  (Désiré Bouvy), 1962, cat. nr. 140Het kerstgebeuren in de beeldende kunst , 1948Holzskulptur in den Niederlanden, 1: das Erzbischöfliche Museum zu Utrecht  (W. Vogelsang), 1911, nr. 83, pl. XXI

Ziet u een fout of heeft u extra informatie over dit object?
Laat het ons weten!