Not on display in the museum

ABM bs694

beeld, reliëf

Graflegging van Christus door twee mannen, Maria met twee vrouwen, Maria Magdalena

Jean Mone (Zuid-Nederland) naam vervaardiger onzeker

1545 - 1554

albast

schenking

1931-09-11

Het lichaam van de gestorven Christus wordt op een lijkwade door twee mannen in een overhoeks geplaatste sarcofaag neergelaten. De man op de achtergrond geheel links ondersteunt Christus bij de schouders, terwijl de man rechtws van het midden Christus bij de onderbenen vasthoudt. Links op de voorgrond voor de sarcofaag buigt Maria Magdalena zich voorover naar het lichaam van Christus. Met haar rechterhand houdt zij een slip van de lijkwade vast. Geheel rechts is de bezwijming van Maria voorgesteld. Maria zakt met gevouwen handen zijdelings weg en wordt door twee vrouwen opgevangen. De figuren staan op een rotsige grond met fijne bloemen en planten.

Christus is met de lendendoek bekleed. De overige personen dragen lange gewaden en mantels. De mannenfiguur op de achtergrond heeft een versierde schouderkraag en de figuur aan het voeteneinde van Christus heeft zijn mouw opgerold. Bij de vrouwenfiguren vallen de lange, ondiepe plooien op met deels scherpe graten.

Op de achterzijde een rode stempel met de tekst: Visitatiepost I. en A. Utrecht. In het midden een wapen (koninkrijkswapen?) en in potlood maten voor het maken van gaten voor een latere bevestiging.

Techniek: De voorstelling is deels in heel vlak reliëf uitgevoerd.

Staat: Het bovenste gedeelte van het reliëf met het hoofd van de man rechts ontbreekt. Het hoofd van Maria Magdalena is beschadigd. In de achterzijde twee nieuwe gaten met pluggen. Het oppervlak is gesleten.

Aanwinstenboek: als: marmer, Italiaans.
Jaarverslag ABM 1931: Marmer, Florentijns werk van het einde der 15de eeuw. Brief 1932 in hangmap: toen al twijfelden "de geleerden" over de herkomst: Italiaans of Zuid-Nederlands, 15de of 16de eeuw.
Utecht 1962 (Bouvy): Jean Mone(t), toegeschreven; Mechelen, omstreeks 1540. Het reliëf is ten zeerste verwant aan en bijna identiek met de Graflegging van het albasten altaar in de St.-Goedele te Brussel. Vgl. Roggen 1930-31 em 1953. Op dit reliëf te Brussel is nog te zien wat aan ABM bs694 ontbreekt: drie mannelijke figuren met op de achtergrond de drie kruisen en de kruisafneming.
Brussel 1963: fragment van een altaarretabel?; J. Duverger meent dat het afkomstig zou zijn van een retabel, dat in de nieuwe hofkapel van keizer Karel V geplaatst moest worden, maar dat niet rijk genoeg geacht werd; er werd toen een nieuw retabel bij Jan Mone besteld, dat nog altijd bewaard wordt in de Brusselse kathedraal. Dat altaar werd besteld op 16 september 1538 en betaald in 1541.
's-Gravenhage 1963: als Utrecht 1962.
Utrecht 1971: ten zeerste verwant aan de graflegging van het retabel in de St.-Goedele te Brussel door Jean Monet tussen 1538 en 1541 gebeeldhouwd. Sterk verwant aan BMH bs568, omgeving van Jean Mone(t)?, ca. 1550. Vanwege de gladde behandeling van de compositie zou dit stuk echter Italiaans kunnen zijn
Utrecht 1993: omgeving Jean Mone, ca. 1535-1545. Stilistisch is dit fragment met de graflegging minder geacheveerd dan het Brusselse retabel en lijkt het vroeger gedateerd te moeten worden. (Afbeelding van het Brusselse retabel op p. 287, afb. 80).
Boogert 1998 = Utrecht 1993.

Utrecht 1993, p. 285 en cat.nrs, 236-239: Jan Mone(t) (Metz, ca. 1485 - Mechelen 1548?) is vanaf 1516 als werkzaam in Spanje gedocumenteerd, waar hij in 1519 met de Spaanse renaissance-beeldhouwer Bartolomé Ordonez samenwerkt aan de koordecoratie van de kathedraal van Barcelona. Mone heeft vóór 1520 in Spanje reeds gewerkt voor Karel V, die toen nog slechts koning van Spanje was, en is vermoedelijk met hem meegereisd naar het noorden (voor de keizerskroning te Aken in 1520). Enkele jaren later vestigde Mone zich te Mechelen, in de omgeving van het hof van de landvoogdes. Blijkens documenten was hij vanaf het midden van de jaren twintig gerechtigd de titel "Maistre artiste de l'Empereur" te voeren.

Symboliek van de Passietijd (12) : de graflegging van Christus  (Jan Gerits), 2012, p. 23, afb.Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 429, 431Habsburgs hofmecenaat en de introductie van de Italiaanse Hoogrenaissance in de Lage landen  (Bob C. van den Boogert), 1998, p. 198Maria van Hongarije : koningin tussen keizers en kunstenaars 1505-1558  (Bob C. van den Boogert), 1993, cat. nr. 240Banden met het Zuiden , 1971, cat. nr. 52Kunst uit kerkelijke musea in Nederland  (H.J.A.M. van Haaren), 1963, cat. nr. 148De eeuw van Bruegel : de schilderkunst in België in de 16de eeuw  (Leo van Puyvelde), 1963, cat. nr. 440, afb. 305Beeldhouwkunst : Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht  (Désiré Bouvy), 1962, cat. nr. 341Jehan Mone : artiste de l'empereur  (D. Roggen), 1953, p. 230-231, afb. 9Jaarverslag Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht 1931  (Jan Eloy Brom), 1932, p. 3-4De beeldhouwer Jan Mone : zijn werk en zijn invloed  (D. Roggen), 1930/1931, p. 372-384; 413-425

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!