Petrus en Paulus
Cornelis Willemsz.?, ca. 1515
ABM s314 en s315, aangekocht met steun van Vereniging Rembrandt

Na Jezus’ kruisdood verspreiden de twaalf apostelen die hem tijdens zijn leven begeleidden zich over de wereld. Zij verkondigen het evangelie (Grieks euangelion = goede boodschap). Deze boodschap verwijst naar de aankondiging van Jezus dat het Koninkrijk van God nabij is. Twee apostelen zijn hier weergegeven in een gefantaseerd portret: Petrus en Paulus. Zij worden beschouwd als de belangrijkste verspreiders van het christendom en grondleggers van de Kerk. De Bijbel die Petrus bestudeert, verwijst naar de manier waarop hij mensen onderwijst in de christelijke leer en hen bekeert tot het geloof. In zijn rechterhand houdt hij, als bewaker van de hemelpoort, een sleutel.

text in permanent exhibition

2014

On display now

Catharinazaal

ABM s314

schildering

Petrus

Cornelis Willemsz. (schilder, Noord-Nederland) naam vervaardiger onzeker

1510 - 1519

olieverf, paneel

aankoop (aankoop mogelijk gemaakt door de Vereniging Rembrandt)

1966

Pendant van ABM s315. Beide luiken zijn aan de onderzijde ingekort.

Natuurwetenschappelijk onderzoek: dendrochronologie: beide panelen bestaan uit één plank waarvan de jongste kernhoutjaarring dateert uit 1492 (ABM s314) resp. 1490 (ABM s315); de planken zijn afkomstig uit dezelfde boom (rapport P. Klein 19 juni 2001).

LIJST/PANEEL:
In 1857 'belijst'(schrift. med. Onel, hangmap). In juli 1973 uit de lijsten gestolen uit het Bisschoppelijk Museum te Haarlem (hangmap). In september 1973 teruggevonden. In oktober 1973 met lijsten naar ABM Utrecht.
Paneel is aan boven- en onderzijde verkleind ('s-Hertogenbosch 1913; Utrecht 1967; Lissabon 1992). Vormde oorspronkelijk de linker vleugel van een altaarstuk (drieluik ?). ABM s315 vormde de rechter vleugel (Bouvy 1965; Utrecht 1967; Lissabon 1992). Het zou gaan om een verloren gegaan altaarstuk uit de abdij van Egmond (vgl. Bruyn 1966; Koers (interview Bouvy, Catharijnebrief 27) 1989).

Hoogewerff (1941-42) vergelijkt de apostelportretten met een Aanbidding der koningen (Haarlemse school, ca. 1525) in een particuliere collectie in de V.S., een schilderij dat vlgs. hem verwantschap toont met werk van Cornelis Willemsz. II uit Haarlem.

Toeschrijving:
Hollandse/Nederlandse meester ('s-Hertogenbosch 1913; Utrecht 1913). Jan Sanders van Hemessen (Schretlen 1937). Haarlemse school (Hoogewerff IV 1941-42; Den Haag 1963). Haarlem (?) (Utrecht 1967). Toegeschreven aan Cornelis Willemsz. (Bruyn 1966; Utrecht (jaarverslag) 1966; Utrecht 1981; Koers (interview Bouvy, Catharijnebrief 27) 1989). Haarlem, Cornelis Willemsz. (Bouvy 1965; Lissabon 1992).

Datering:
Einde 15de eeuw ('s-Hertogenbosch 1913). Eerste kwart 16de eeuw (Utrecht 1913). Ca. 1525 (Schretlen 1937). Ca. 1530 (Hoogewerff IV 1941-42; Den Haag 1963). Ca. 1515-20 (Bouvy 1965). Ca. 1515 (Bruyn 1966; Utrecht (jaarverslag) 1966; Utrecht 1967; Utrecht 1981; Koers (interview Bouvy, Catharijnebrief 27) 1989; Lissabon 1992).

Maarten van Heemskerck 1498-1574  (I.M. Veldman), 2024, p. 33, afb. 1.3aBijzonder rechtshulpverzoek Italië , 2018, p. 11-15Goddelijke inspiratie : Russische ikonen ontmoeten westerse kunst (10 april - 4 augustus 2013)  (Désirée M.D. Krikhaar), 2013, Zaal 1, cat. nr. 19Divine inspiration : Russian icons meet western art (10 April - 4 August 2013)  (Désirée M.D. Krikhaar), 2013, Zaal 1, cat. nr. 19Heilig Utrecht  (Ludo Jongen), 2009, p. 73-75, afb.Het Heilig Kerstmisgilde te Haarlem : nieuwe aspecten van een oude geschiedenis  (Gerard Jaspers), 2002, 41De schilderijen van Museum Catharijneconvent  (Jeltje Dijkstra), 2002, p. 16, 116, afb.Fasciculus temporum : arte tardo-medieval do Museu Nacional Het Catharijneconvent de Utreque  (Helen Wüstefeld), 1992, cat. nr. 21, afb. 49Dr. D.P.R.A. Bouvy en zijn Catharijneconvent, 2  (Niels H. Koers), 1989, p. 4-11, m.n. p. 10-11, afb.Over de betekenis van het werk van Jan van Scorel omstreeks 1530 voor oudere en jongere tijdgenoten (I)  (Josua Bruyn), 1983, p. 118Jan van Scorel 1495-1562 : schilder voor prinsen en prelaten  (Jos de Meyere), 1981, p. 5, afb. 7Kunstschatten uit het bisschoppelijk museum van Haarlem in het aartsbisschoppelijk museum Utrecht  (Jan Verspaandonk), 1967, cat. nr. 5De abdij van Egmond als opdrachtgeefster van kunstwerken in het begin van de zestiende eeuw  (Josua Bruyn), 1966, p. 203-204, 211, afb. 11-12Kerkelijke kunst  (Désiré Bouvy), 1965-1967, dl. 1, p. 52, afb. 5a-bKunst uit kerkelijke musea in Nederland  (H.J.A.M. van Haaren), 1963, cat. nr. 15, afb. 45De oude kerkelijke kunst in Nederland : gedenkboek van de nationale tentoonstelling te 's-Hertogenbosch in 1913 : afbeeldingen der belangrijkste voorwerpen  (Jan Adriaan Frederiks), 1914, cat. nr. 17-18Tentoonstelling van Noord-Nederlandsche schilder- en beeldhouwkunst vóór 1575 , 1913, cat. nr. 75Catharijnebrief : magazine van Museum Catharijneconvent Utrecht , 1989, p.10-11Jaarverslag Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht , 1965-1968, m.n. 1966

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!