Not on display in the museum

ABM bh411

beeld

Man te paard

onbekend (Nederland)

1525 - 1534

eikenhout, verf

oud bezit

1911

Terwijl het paard naar links voortstapt, heeft de ruiter zich in het zadel omgewend. Zijn bovenlichaam is frontaal naar de beschouwer gekeerd, zijn gelaat, met lange krullende baard en dito haar, driekwart naar rechts. Hij kijkt naar beneden en houdt met zijn rechterhand de teugels vast. Zijn linkerhand hangt naar beneden. Het paard staat op een rechthoekige, vlakke, iets oplopende grond. Het heeft de mond geopend en de bovenlip opgetrokken alsof het hinnikt.

De ruiter heeft een platte baret met leliekroon op het hoofd en een ketting om de hals houdt. Hij draagt een gewaad met vierkante halsuitsnijding, die het geplisseerde hemd zichtbaar laat. Om zijn schouders ligt een mantel met omgeslagen kraag en bloezende mouwen. De mantel waait naar rechts uit. Aan zijn benen opengewerkte kniehozen en schoenen met rechte neuzen. Het paardentuig is rijkversierd met rozetten en parelranden. Op de teugel een grotesk masker en profil. Van de borstriem hangt aan de voorzijde een kwastje af.

Polychromie:
Omvangrijke resten van meerdere lagen polychromie. Het lijkt alsof het stuk bedekt is geweest met een vermoedelijk niet oorspronkelijke vergulding op een grijze grond. Op deze vergulding lijkt een transparante bruine lak of vernislaag aangebracht. Het kan hier eventueel ook om een goudlak gaan. Op deze vergulding of goudlak is een veelkleurige beschildering aangebracht op een witte grondering en zonder grondering hierop een tweede veelkleurige beschildering. Hieronder worden de veelkleurige beschilderingen beschreven, eerst de bovenste en, als deze zichtbaar is, ook de onderste.
Incarnaat oranje met rode details; haar en details ogen zwart. Onder het incarnaat ligt minstens één lichtroze laag. Zwarte hoed met rode slip en vergulde kroon met rode details. Hemd wit; mantel: buitenzijde wit waaronder rood (?); binnenzijde blauw waaronder lichtblauw (?); kleed groen waaronder rood, met paarsig roze mouwen; broek blauw; kous geel waaronder rozerood; rode kousenband; schoen zwart. Ketting matverguld op gelige bolus. Paard: bruin met een witte bles; manen, hoeven en staart zwart; overgang van bruin naar zwart op de benen; tuig zwart met vergulde details; stijgbeugel zwart; zadel zwart en bruin; zadelkleed rood met vergulde rand. Grond bruin.

Techniek:
Aan de achterzijde vlak. Het rechtergedeelte is dieper weggespleten (oorspronkelijk). Het linkervlak toont enkele zaag- of kloofsporen. Het stuk is vrij gedetailleerd bewerkt.

Staat:
Het onregelmatige voetstuk is in een nieuw gevat. De linkervoet is vervangen. Het linkerachterbeen van het paard is afgespleten en met een nagel vastgezet.
Afgebroken: De slip van de hoed en delen van de hoedrand; gedeelten van het paardentuig en de toom; de helft van de linkervoorhoef (spijkergat in breukvlak); de oren en de staart van het paard.
Twee spijkergaten in de rechterhoek van de oorspronkelijke grond. In het midden van de grond een houten pen. De grond is licht gescheurd.
De polychromie bladdert, vertoont vele lacunes en is zeer vuil.

Het reliëf maakte deel uit van een altaarretabel.

Inv. Rientjes: St.-Martinus (te paard), 16de eeuw; later: Noord-Nederland, begin 16de eeuw.

Vogelsang 1911: vorstelijke ruiter, mogelijk uit een Kruisdragingsgroep; Noord-Nederland, ca. 1530.
Delft 1951: St.-Maarten, ca. 1530.
Utrecht 1962 (Bouvy): St.-Maarten te paard (bedelaar verdwenen); Utrecht, omstreeks 1530.

Van Vlierden: Het uiterlijk van de figuur, met lange baard, kroon en vorstelijke kleding, maakt het onwaarschijnlijk dat het hier een St.-Maarten betreft. Eerder zal het gaan om één der drie koningen op weg naar Bethlehem, of een andere vorstelijke ruiter.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 376Beeldhouwkunst : Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht  (Désiré Bouvy), 1962, cat. nr. 270Van intimiteit tot theater , 1952, cat. nr. 70Holzskulptur in den Niederlanden, 1: das Erzbischöfliche Museum zu Utrecht  (W. Vogelsang), 1911, nr. 134, afb. XXXI

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!