PROFEET DANIËL
Noord-Spanje, 13de eeuw
RMCC b200

Hoewel de plooival onmiskenbaar een gotisch lijnenspel vertoont, ziet het beeld met zijn onevenredig groot hoofd er nog sterk Romaans uit. Het stelt waarschijnlijk de profeet Daniël voor en niet de apostel Johannes, zoals men vroeger dacht. Profeten worden namelijk afgebeeld met een schriftrol in de hand, terwijl de apostelen doorgaans een boek vasthouden. Apostelen hebben altijd blote voeten, profeten doorgaans niet. In Spanje worden echter ook profeten met blote voeten afgebeeld.

text in permanent exhibition

2005

Not on display in the museum

RMCC b200

beeld

Profeet Daniël

onbekend (Catalonië)

1200 - 1299

hout, naaldhout?, linnen, verf, goud, ijzer, zilver

bruikleen (bruikleen particuliere collectie)

2005-01-04

De profeet is staande voorgesteld. Hij houdt met beide handen een banderol vast die verticaal voor zijn lichaam neerhangt. Hij omklemt het opgerolde boveneinde met zijn rechterhand, zijn linker steunt de zijkant van de tekstband. Hij heeft een relatief groot hoofd, dat is omgeven door gestileerde ronde krullen. Ook zijn handen zijn fors.

Een mantel ligt over zijn beide schouders. Een uiteinde is voor zijn lichaam langs gevoerd en hangt over zijn linkerarm. De stof valt vooral voor het lichaam in ondiepe, parallelle, ronde plooien neer. Onder de mantel draagt hij een kleed met ronde halsuitsnijding. Van onder de zoom steken rechts en links zijn blote voeten uit. Hij staat op een veelhoekige grond.

Polychromie:
Op een dikke laag krijtgrond zitten restanten van meerdere lagen, niet oorspronkelijke, polychromie. De oorspronkelijke polychromie lijkt niet zichtbaar. In het haar oranjerode bolus(?) met donkerbruine overschilderingen en op de kruin resten lichtblauw. Lichtroze incarnaat met rode blossen, rode lippen, bruine irissen en zwarte details voor de ogen. Langs het incarnaat een rode bies. Het kleed is lichtbruinig met restjes roodbruin en restje geoxydeerd zilver. Op de mantel goud op roodbruine bolus en restjes roodluster. Langs de mantelrand een brede band met een zwarte sgraffitto-decoratie met renaissance-rankenmotief.

Techniek:
Het stuk is uit twee delen samengesteld. De rugzijde is aangezet met gesneden ijzeren krammen. O.a aan de rechterzijde is linnen zichtbaar, waarmee de naad was gedicht. Ook op de rug en bij de voet zijn linnenpreparaties zichtbaar. Het stuk is rondom uitgewerkt. De kern is niet te bepalen.
Mogelijke werkbanksporen: boven op het hoofd een gestopt(?) gaatje met een doorsnede van 1,5 cm. In het standvlak een rechthoekige verdieping van 11 cm breed en 2,5 cm hoog en ca. 1,5 cm diep, met daarin een gat van ca. 3 cm doorsn. en ca. 11 cm diep. Links hiervan een kleiner gat van ca. 1 cm doorsnede, rechts afgedicht door plankje. Het materiaal is zeker geen notenhout, daarvoor is de houtkleur te rood.

Staat:
Afgebroken: de linkerduim. Aan de linkerzijde scheuren. Lichte scheuren over het hele oppervlak. Boven aan de rug zit een moderne kram. In de rugzijde drie spijkergaten en in de onderrug één spijkergat met één spijker. Op het standvlak is rechts een modern plankje met drie schroeven vastgezet.
Het stuk is ernstig aangetast door insectenvraat, vooral aan de onderzijde.
Verspreid over het beeld zeer grote uitvliegopeningen.
De polychromie is zeer gesleten en beschadigd en vertoont vele, grote lacunes. Bedekt met vernislaag?

Haarlem 1912: profeet, Frankrijk, 12de eeuw.
Amsterdam 1928: profeet, notenhout, Zuid-Frankrijk, onder Spaanse invloed, 12de eeuw.
Dordrecht 1971: Catalonië, 13de eeuw.
Defoer 2000: Daniël, Noord-Spanje, 13de eeuw. De plooival is gotisch, het voorkomen, met het grote hoofd, nog romaans: Spanje was niet zo'n toonaangevend centrum als Frankrijk. Waarschijnlijk is dit een profeet, aangezien hij een schriftrol draagt. Apostelen dragen meestal boeken. Probleem is dat deze profeet blote voeten heeft, iets dat kenmerkend is voor apostelen. In Spanje worden echter ook profeten wel blootsvoets afgebeeld. Een goed voorbeeld hiervan zijn de 12de-eeuwse beelden in de Portico de la Gloria van de kathredraal van Santiago de Compostela. Verder is de krans van ronde krullen om het hoofd van de figuur kenmerkend voor de jeugdige profeet Daniël.

Op de achterzijde van het beeld zit een sticker met nummer 569.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 56 kleurafb., 475Middeleeuwse aanwinsten : bijdrage van gulle vrienden verrijkt collectie schilderijen en beelden  (Henri Defoer), 2000, p. 2-21, nr. 11, afb. 11Verzameling Kleiweg de Zwaan-Vellema : schilderijen, sculpturen en kunstvoorwerpen van de 12de tot en met de 16de eeuw , 1971, cat. nr. 28Musée van Stolk fondé à La Haye en 1902 : 300 sculptures et tableaux Xe-XVIe siècles, objets de vitrine-art textile, etc. : la vente ... de Fredrik Muller ... 8 et 9 Mai 1928  (Ant. W.M. Mensing), 1928, cat. nr. 71, afb.Catalogue des sculptures, tableaux, tapis etc. formant la collection d'objets d'art du Musée Van Stolk, Jansstraat 50, Haarlem , 1912, p. 40, afb. 569

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!