Not on display in the museum

BMH bh704

beeld

Piëta

onbekend (Noord-Nederland)

1525 - 1549

eikenhout, verf

schenking

1878-07-15

Maria zit op een heuvel. Het dode lichaam van Christus rust in zittende houding op haar schoot. Christus' hoofd en bovenlichaam zijn naar links gezakt en zijn vrijwel frontaal naar de beschouwer gewend; zijn gebogen benen zijn en profil naar rechts weergegeven. Maria ondersteunt met haar rechterhand zijn bovenlichaam, haar linkerhand rust op zijn heup. Haar voeten rusten op een grond, die met zigzaggroefjes is aangeduid.

Maria is gekleed in een lang, gegord gewaad met tweemaal ingesnoerde mouwen. Het gewaad hangt tot op de bodem af en laat haar breedgeschoeide rechtervoet vrij. Haar hoofd is bedekt met kindoek en sluier en een over het hoofd geslagen mantel. De mantel laat haar linkerarm vrij, is over haar schoot gedrapeerd en hangt langs haar rechterknie in een punt naar beneden. Christus draagt de doornenkroon op het hoofd en is met de lendendoek bekleed.

Polychromie:
Sporen van rood op het bovenkleed, blauw op de mouw van het onderkleed bij de rechterhand van Maria en blauw op de mantel, waaronder op de binnenkant rood. Ook op de buitenkant onder het blauw af en toe sporen rood. Blauw is misschien smalt. Blauw ook in de gleuf voor het kruishout. Groen op de heuvel; de onderste laag is olijfgroen, de bovenste lichtgroen. Een toets helderrood op de rotsgrond rechtsachter. Wat rozerood in de gaten van de voeten van Christus en wat restjes incarnaat tussen zijn tenen.

Techniek:
De rotspartij is aan de achterzijde uitgehold en Maria is schematisch aan de achterzijde uitgewerkt. In de rug van Maria zit over de hele lengte een verticale sleuf, waarschijnlijk voor het nu verdwenen kruishout. De Christusfiguur is anatomisch fijn uitgewerkt: aderen op armen en benen; tepels en navel zijn aangeduid. Maria's irissen en lipcontour zijn aangegeven. De kleding is veel schetsmatiger uitgewerkt.
De kern ligt iets naar achteren in het werkblok ter hoogte van de uitholling. Kopse invoegingen in het hoofd van Christus. Boven in het hoofd van Christus een gesmede nagel om vermoedelijk het scheuren in het hoofd tegen te gaan. De houten doorns van de doornenkroon zijn ingestoken. Boven in de rug van Maria een grote noestige plek; eveneens in de plooival rechts onder de rechterhand in het gewaad van Maria.
Boven op het hoofd van Maria een klein deukje (werkbankspoor).
Spijkergat midden in de sleuf van de kruisbalk.

Staat:
Een deel van de rand van de sluier van Maria rechts is aangevuld (vastgezet met twee spijkertjes).
Ontbreken: enkele doorns uit de doornenkroon en vermoedelijk het kruis achter Maria.
Afgebroken: Christus' rechterarm (breukvlak lijkt bijgezaagd; meerdere spijkergaten met restanten van spijkers); zijn rechtergroteteen; een deel van Maria's rechterpols; een deel van de mantelrand bij haar linkerschouder; kleine stukjes uit de randen van de kleding en de grond en uit de noesten achter op het hoofd en rechts in het gewaad. Beschadigingen aan de grond en de neus van Christus.
Het stuk is sterk radiaal gescheurd, o.a. een zeer grote diepe scheur door het hoofd van Christus en zijn borst en Maria's rechterhand. Tevens achter het lichaam van Christus links, naar beneden doorlopend in Maria's kleding. Lichte scheuren door Maria's gezicht en de voorzijde van Christus' lichaam. Er zitten ondiepe gaatjes op Maria's schouders (van voormalige bekleding?).
Het standvlak heeft sterke houtwormaantasting.

Stamboek: Nood Gods, ca. 1550.
Haarlem 1881: ca. 1550.
Haarlem 1888: ca. 1600.
Haarlem 1900: ca. 1500.
Haarlem 1913: id.

Inv.kaarten: achtereenvolgens: ca. 1550; Noord-Nederland, ca. 1520; id., 2de kw. 16de eeuw.

Christus' rechterarm is op oude foto's nog aanwezig; mogelijk een latere toevoeging en naderhand verwijderd. Op de foto ziet het eruit als een mogelijk lindehouten arm die vol zit met houtwormgaatjes.

Van Vlierden/Höppener Bouvy: Is dit beeld stilistisch niet eerder verwant aan de Oost-Nederlandse of wellicht Noord-Brabantse sculptuur, dan aan de Noord-Nederlandse?

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 403Gids in het Bisschoppelijk Museum voor kerkelijke oudheid, kunst en geschiedenis, vooral van Nederland en meer bijzonder van het Haarlemsche bisdom te Haarlem, St. Jansstraat No. 79 [1913]  (Jacobus Joannes Graaf), 1913, p. 24, cat. nr. 402Gids in het Bisschoppelijk Museum voor kerkelijke oudheid, kunst en geschiedenis, vooral van Nederland en meer bijzonder van het Haarlemsche bisdom te Haarlem, St. Jansstraat No. 79 [1900]  (Jacobus Joannes Graaf), 1900, p. 18, cat. nr. 187aGids in het Bisschoppelijk Museum voor kerkelijke oudheid, kunst en geschiedenis, vooral van Nederland en meer bijzonder van het Haarlemsche bisdom te Haarlem, Kruisweg No. 59 [1888]  (Jacobus Joannes Graaf), 1888, p. 42, cat. nr. 187aGids in het Bisschoppelijk Museum voor kerkelijke oudheid, kunst en geschiedenis, vooral van Nederland en meer bijzonder van het Haarlemsche bisdom te Haarlem Kruisweg No. 59 [1881] , 1881, p. 37, cat. nr. 187a

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!