Not on display in the museum

ABM bh307

beeld

Heilige bisschop

onbekend (Kleef-Gelre)

1475 - 1499

eikenhout, verf

schenking

1882-03-29

De heilige bisschop is staande voorgesteld, rustend op zijn rechterbeen. Hij heeft de armen half geheven. Zijn ernstige, brede gelaat is zeer gedetailleerd uitgewerkt.

Hij is gekleed in bisschoppelijk ornaat: op zijn hoofd een met parels en edelstenen versierde mijter, waarvanaf aan weerszijden de smalle stroken (infulae) tot op zijn schouders afhangen. Om zijn hals een amict. Over de lange albe draagt hij het kazuifel, dat in een reeks onregelmatige driehoeksplooien voor zijn lichaam neervalt. Om zijn linkerpols hangt de manipel.

Polychromie:
Minieme sporen witte grond en rood op de buitenzijde van het kazuifel. Bedekt met een donkerbruine beits/waslaag.

Techniek:
Aan de achterzijde onbewerkt. De onderzijde is niet zichtbaar.

Staat:
De geprofileerde eiken plint met afgeschuinde hoeken is modern. De plint is o.a. met een houten pen aan het beeld bevestigd. Tussen plint en standvlak een spie.
Ontbreken: beide handen (waren ingepend; rechts pengat, links afgebroken pen aanwezig; lijmresten) met het attribuut. Afgebroken: een gedeelte van het voetstuk met de voeten; een stukje van de rechter infula; delen van de amict.
De zijkanten zijn licht gescheurd. aan de achterzijde bovenaan op de rug verticale en horizontale barsten als gevolg van brand. Tevens door brand en vervolgens insectenvraat is een deel van de mijter aan de achterzijde afgebrokkeld.
Achter in het hoofd en onder het midden in de rug een vrij diep, rond gat. Onder het gat in het hoofd twee gaatjes met restanten van nagels; in het midden van de achterzijde een spijkergat.
Insectenvraat: links in het kazuifel en de albe; bij de rechter elleboog; achterzijde rechts, boven- en onderaan.

Inv. Rientjes: St.-Nicolaas, laatste kw. 15de eeuw; later Gelders, begin 16de eeuw.
Vogelsang 1911: heilige bisschop, Nederrijns, eind 15de eeuw. Op de foto zijn de vernieuwde onderdelen nog aanwezig: de zegenende rechterhand, de linkerhand met de kromstaf en het voorste deel van het gewaad met de grond.
Bouvy 1947: St.-Nicolaas, Gelders, eind 15de eeuw.
Utrecht 1962 (Bouvy): heilige bisschop (St.-Nicolaas?), Kleef-Gelre, begin 16de eeuw.
Van Cauteren (ongepubl. aant. zie hangmap): schrijft het stuk toe aan atelier (?) van meester Arnt van Zwolle en dateert het in het eind van de 15de eeuw. Hij merkt op dat het stuk mogelijk deel uitmaakte van een groter meubel: een altaar of een preekstoel. Van Cauteren ziet vooral overeenkomsten in het gelaat met stukken van meester Arnt.

Van Vlierden/Defoer: het stuk komt wel uit dezelfde regio als Arnt van Zwolle, maar niet uit diens atelier. Daarvoor wijken de wat grovere stijl en vooral de plooival teveel af.

Van Vlierden: behalve de naamgeving in de inventaris Rientjes is er geen aanwijzing voor dat het beeld St.-Nicolaas zou voorstellen.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 323Beeldhouwkunst : Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht  (Désiré Bouvy), 1962, cat. nr. 224De middeleeuwsche beeldhouwkunst in de Noordelijke Nederlanden  (Désiré Bouvy), 1947, p. 97Holzskulptur in den Niederlanden, 1: das Erzbischöfliche Museum zu Utrecht  (W. Vogelsang), 1911, nr. 33, pl. IX

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!