On display now

Grachtenpand eerste verdieping Feest!

BMH bh1613

beeld

Apostel Thomas

onbekend (Duitsland)

1390 - 1409

notenhout, verf, goud

bruikleen

1903-07

De apostel Thomas is staande voorgesteld en rust op zijn linkerbeen. Op zijn linkerhand draagt hij een boek. Zijn rechterhand met nu verdwenen attribuut houdt hij vooruitgestoken. Hij staat op een veelhoekig grondje.

Hij is gekleed in een lang gewaad waaroverheen een mantel, die over zijn schouders is geslagen, diagonaal voor zijn onderlichaam is gedrapeerd en onder de linkerarm wordt opgenomen.

In de uitholling aan de achterzijde in zwarte inkt een winkelhaak en de naam Brom.

Polychromie:
Onder de bovenste laag polychromie zijn verscheidene lagen oudere polychromie zichtbaar. De onderste laag lijkt telkens vergulding. Het is goed denkbaar dat het beeld oorspronkelijk grotendeels verguld is geweest. De polychromie is aangebracht op een dikke grond, waaronder op verschillende plaatsen een linnenpreparatie zichtbaar is.
Incarnaat: meerdere lagen, bovenste roze met rode blossen, rode mond, zwarte details ogen, zwart haar waaronder vergulding op rode bolus.
Kleed, van onderen naar boven: witte grond, rode bolus, vergulding, zwart (?), helderrood, lichtblauw, roze, bruin.
Mantel, buitenzijde: rood met gouden zoom; binnenzijde van onderen naar boven: azuriet op een zwarte grond, rozerood, groen in twee lagen. Op de omslag rechts onder het groen vergulding op donkerrood, waaronder zwart.
Boek zwart, snede helderrood waarop vergulding.
Grond groen met zwarte rand. Op de voorzijde restanten van de witte letters van de naam.

Techniek:
Het beeld is aan de achterzijde uitgehold met een vrij smalle guts van ca. 1 cm breed. Hoofd en voetstuk zijn niet uitgehold. Het werkblok heeft vrijwel staande jaarringen. De kern lag mogelijk links van het werkblok. Werkbanksporen: in de bovenzijde een klein, gestopt gat. In de rechterrand van de uitholing een inkeping. Stelmerk voor plaatsing in de altaarkast (?). Identiek bij ABM bh596.
Oorspronkelijke bevestiging (?): aan de voorzijde van het grondje een gat door-en-door.

Staat:
De rechterhoek van de grond met een deel van de linkervoet is afgebroken en gelijmd.
Afgebroken: een deel van de rechterhand met het attribuut.
In het standvlak twee moderne schroefgaatjes en aan de voorzijde een gat door-en-door. Schroefgat boven in de rug. Aan de achterzijde onderaan een spijkergaatje. Enkele houtwormgaatjes. De polychromie is zwaar beschadigd en gesleten.

De apostel behoorde tot een serie van twaalf apostelen: zie ABM bh596.

Stamboek: Mathias, 15de eeuw, lindehout.
Haarlem 1900: S. Mathias, 1400/1500, lindehout.
Haarlem 1913: id.

De winkelhaak van Thomas op de achterzijde van BMH bh1613 is voorheen als bijl van Matthias geïnterpreteerd.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 446Gids in het Bisschoppelijk Museum voor kerkelijke oudheid, kunst en geschiedenis, vooral van Nederland en meer bijzonder van het Haarlemsche bisdom te Haarlem, St. Jansstraat No. 79 [1913]  (Jacobus Joannes Graaf), 1913, p. 22, cat. nr. 329Gids in het Bisschoppelijk Museum voor kerkelijke oudheid, kunst en geschiedenis, vooral van Nederland en meer bijzonder van het Haarlemsche bisdom te Haarlem, St. Jansstraat No. 79 [1900]  (Jacobus Joannes Graaf), 1900, p. 20, nr. 107

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!