Not on display in the museum

BMH g279.6

prent, kopergravure

Aanbidding van de koningen; opdracht in de tempel

Jan van der Straet (naar ontwerp van)
Adriaen Collaert (graveur)
Joannes Galle (uitgever, Antwerpen)

1560 - 1618

papier

schenking

1938-10

Aanbidding der koningen: Maria zit met het Christuskind op schoot en omarmt hem met haar linkerarm. Met haar rechterarm houdt zij een kussen vast waarop het kind zit. Het Christuskind houdt de beide handjes om een stuk stof geklemd. Opvallend is dat op deze afbeelding geen contact via gebaren wordt gemaakt tussen de heilige familie en de koningen. Christus en Maria hebben vooral oogcontact met hun bezoekers die voor hen geknield liggen. Jozef staat achter Maria op zijn staf geleund en kijkt naar haar. Aan zijn voeten staat een mand met doeken. De drie figuren van de heilige familie hebben ieder een nimbus om het hoofd. De prent ademt een exotische sfeer. De oudste koning draagt een tulband gecombineerd met een kroon. Hij heeft een luipaardvel om de schouders en een puntig zwaard aan zijn gordel. Zijn page houdt een slip van zijn mantel vast. De koning overhandigt zijn geschenk, kostbaar vaatwerk, aan Maria. De middelste koning oogt minder exotisch. Hij heeft een grote kroon op het hoofd en een zwaard aan zijn gordel. De koning draait zich om naar zijn page die hem het geschenk aanreikt. Ook deze koning schenkt kostbaar vaatwerk. De derde, zwarte koning is een exotische figuur. Zijn gelaatstrekken verschillen van de beide andere koningen. Zijn lippen en neus zijn voller. Hij draagt een tulband met kroon op het hoofd en geeft zijn kostbare vaatwerk aan het Christuskind. Zijn page staat achter hem en kijkt belangstellend toe. Links van de oudste koning bevinden zich een jongen met een gevlekte hond (aap?). Zij staan op een omgevallen, gebroken zuil. De os en ezel staan achter Jozef. De os kijkt naar het tafereel, maar de ogen van de ezel bevinden zich achter een balk van de stal zodat hij niets lijkt te zien van de scene. De stal bestaat uit een ongeschonden afdak van hout naast een hoge pijler. Vanuit de achtergrond nadert een exotische stoet bestaande uit respectievelijk paardeknechten, olifanten, dromedarissen, een aap en krijgers. Deze stoet verleent de prent een fraai perspectief. Helemaal in de verte is een landschap met een berg te zien. Vanuit de hemel straalt tussen de bomen door een achtpuntige ster waarvan de stralen over het dak van de stal heen vallen tot bij Maria. Opdracht in de tempel: Centraal onder een fraai baldakijn staat de priester met een joods hoofddeksel op het hoofd. Hij neemt het Christuskind in ontvangst dat Maria hem aanreikt. Zij ligt geknield en houdt het naakte kind vast dat op een doek ligt. Zowel Christus als Maria hebben een nimbus om het hoofd. De compositie is gebaseerd op een cirkel zodat de scene een sfeer van concentratie oproept. Tempeldienaren staan naast en achter de priester en houden boeken of kaarsen vast. Achter hen staat een grote kandelaar met meerdere armen. Op de voorgrond knielt een vrouw met een meisje. Naast de vrouw staat een mand met vruchten of bloemen. Naast hen beiden staat een vrouw met een kleine jongen aan de hand. Deze vrouw heeft een mand op haar rechterarm. Op de achtergrond zijn figuren te zien van vrouwen met hoofddoeken en een jongeman. De architectuur is klassicistisch met rondbogen en pijlers. Op de achtergrond is een fantasiegebouw te zien met hoge vierkante zuilen.

Behorend tot serie van negen prenten met Vita B. Mariae Virginis

Rondom kerst : prentkunst uit eigen bezit (1475-1750)  (Helen Wüstefeld), 1990, nr. 52Iconographie de l'art chrétien  (L. Réau), 1955-1959, dl. II, 2, p. 246 en 263

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!