Not on display in the museum

ABM bh363a

beeld, kruis

Kruis

onbekend (Noord-Nederland)

1475 - 1524

eikenhout, verf

oud bezit

1911

De kruisarmen zijn aan de uiteinden versierd met vierpassen. De bovenste drie kruisarmen eindigen in Franse lelies. In het midden een rond medaillon. In het vlakke middengedeelte van de geprofileerde vierpassenn zijn de vier evangelistensymbolen weergegeven. Bovenaan Johannes, onderaan Matheus, links Lucas en rechts Marcus. In de holle middenvelden van de geprofileerde kruisarmen zijn rankendecoraties aangebracht en kandelaber- en vaasmotieven. Op de onderste kruisarm zijn aan de voorzijde bovendien de passiewerktuigen afgebeeld. Aan de voorzijde in het medaillon het monogram IHS.

Polychromie voorzijde: de profielen van vierpassen en medaillon zijn blauw-zwart met witte randen rondom het zwarte middenveld. De evangelistensymbolen zijn goudkleurig, net zoals de Franse lelies en de decoratie op het zwarte middenveld van de armen. De hogels zijn wit en langs de staander van het kruis zit rood. Het monogram is wit. Onder de blauw-zwarte laag zijn sporen rode polychromie zichtbaar. Ook rood onder de witte profielen.
Achterzijde: identiek aan de voorzijde met uitzondering van de profielen rond de vierpassen en het medaillon. Deze zijn rood. Bovendien is het middenveld van het medaillon rood: zijn de lelies wit en de hogels langs de staander van kruis geheel rood.

Techniek:
De dwarsarm is met vier nagels aan de staander bevestigd.

Staat:
Het zwarte middenveld en het IHS-monogram aan de voorkant zijn van later datum, evenals het voetstuk. Het kruis is met een grote nagel aan het voetstuk bevestigd.
De sokkel is wormstekig.
De polychromie is beschadigd.

Het kruis is een processiekruis. Er zijn geen sporen van aanhechting voor een corpus.

Hoewel de drie stukken, het processiekruis ABM bh363a, dit Mariabeeld ABM bh363b en een Johannes (ABM bh363c) tegelijk in de collectie zijn opgenomen en onder een nummer in de inv. Rientjes zijn geïnventariseerd, hoort het Mariabeeld niet bij het processie-kruis (ABM bh363a). De rond 1948 verdwenen Johannes (Utrecht 1962) behoort stilistisch wel bij deze Maria en is afgebeeld bij Vogelsang 1911.

Inv. Rientjes: 1ste kw. 16de eeuw; later N.N., nog later: Noord-Nederland, 1ste helft 16de eeuw.

Vogelsang 1911: Noord-Nederland (?), 1ste h. 16de eeuw. Betwijfelt of het kruis bij de Maria en Johannes horen.
Utrecht 1962 (Bouvy) (mc ABM 1962): Noord-Nederland, omstreeks 1530-1540. De voet van het kruis is uit latere tijd. De beschildering is uit de 16de eeuw; het IHS-monogram en de kleuren rood en wit zijn van latere datum.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 82, 163, 380Beeldhouwkunst : Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht  (Désiré Bouvy), 1962, cat. nr. 166Holzskulptur in den Niederlanden, 1: das Erzbischöfliche Museum zu Utrecht  (W. Vogelsang), 1911, nr. 113, pl. XXVI

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!