Not on display in the museum

ABM bh386

beeld

Antonius Abt

onbekend (Noord-Brabant)

1495 - 1504

eikenhout, verf

oud bezit

1911

Antonius is frontaal voorgesteld. Hij staat op twee duivelfiguren. Zijn vooruitgeschoven linkervoet heeft hij op de kop van de voorste duivel gezet. Op zijn linkerhand draagt hij een opengeslagen boek. De duivels zitten achter elkaar ineengedoken op ellebogen en knieën. De voorste heeft de kop naar rechts, de achterste naar links. Ze hebben hun muilen opengesperd. Hun koppen zijn voorzien van vleermuis-achtige oren en hun voorpoten zijn geklauwd. De figuren zijn geplaatst op een gladde, afgeronde grond.

Antonius is gekleed in een gegorde pij die in pijpplooien neerhangt. Daaroverheen hangt aan de voorzijde het scapulier af. De mantel met schouderkap heeft hij opgenomen onder beide armen. Op zijn hoofd, met uitstaand krullend haar en lange symmetrische baard, staat een kalot. Het schoeisel heeft afgeronde punten.

Polychromie:
Sporen van zwarte polychromie vnl. op de mantel en groen op de boekband.

Techniek:
De achterzijde is bewerkt. De kern lag achter het werkblok. Het stuk is uitgehold: in het standvlak een gat van doorsn. 3 x d. 52 cm. Bovenin de kop een met linnen vastgezette, houten stop, doorsn. 3 cm, die waarschijnlijk een gat voor uitholling van de kop dicht. De plooien van de pij zijn aan de onderzijde niet ondersneden, mogelijk kon men daar moeilijk bij vanwege de duivels daaronder. Het stuk is al vroeg gescheurd: meerdere kopse spieën, o.a. in het gezicht, de rechterzijde van de borst en de grond.
Werkbanksporen: in het standvlak, aan weerszijden van het gat voor de uitholling, een kleiner gat, doorsn. ca. 1 cm, waarin een houten stop of pen.
Voorm. oorspr. bevestiging (?): in het grondje aan de voorzijde een schuin gat tot in het standvlak. In de achterzijde twee gaten, verm. van een grote, gesmede kram, waarboven een gesmede nagel.

Staat:
De kalot is afgezaagd.
Ontbreken: de rechterhand (was ingestoken: rest pin nog aanwezig); een deel van de grond links, met de voeten van de voorste duivel.
Afgebroken: een deel van de linkerhand (mogelijk was hier voorheen de bel bevestigd).
Gaatje in de linkermouw (oorspr.?).
Brandplek rechts op de scapulier (mog. van voor het stuk geplaatste kaarsen?).

Inv. Rientjes: 1ste kw. 16de eeuw; later: Gelre, ca. 1500.

Vogelsang 1911: Noord-Nederland (?), ca. 1500. Op de foto heeft de Anthonius een brede baret op het hoofd, vermoedelijk een later toevoeging.
Amsterdam 1952: id.
St.-Anthonis 1957: id.
Utrecht 1962 (Bouvy): Oost-Nederland, ca. 1500.

Vriendelijke mededeling H. Defoer: Waarschijnlijker is dat het beeld in Noord-Brabant is vervaardigd.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 267, 269Beeldhouwkunst : Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht  (Désiré Bouvy), 1962, cat. nr. 193St. Antonius in de beeldende kunst, 15de, 16de en 17de eeuw  (P. Noordeloos), 1957, cat. nr. 34De duivel in de beeldende kunst  (K. Huysmans), 1952, p. 15Holzskulptur in den Niederlanden, 1: das Erzbischöfliche Museum zu Utrecht  (W. Vogelsang), 1911, nr. 55, pl. XIII

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!