Not on display in the museum

BMH bh1002

beeld

Anna-te-drieën

onbekend (Nederland) plaats vervaardiging onzeker

ca. 1850 - 1882

naaldhout?, eikenhout, verf

schenking

1882-08-10

Anna zit in een grote zetel met gotische traceringen en heeft haar linkerarm om Maria geslagen die rechts voor haar, op een lager bankje, op een kussentje zit. Maria is driekwart naar links gewend en steunt het naakte Christuskind dat op haar schoot zit bij de borst en de heup. Het kind bladert in een boek, dat op Anna's knie ligt, terwijl Anna het boek bij enkele bladen beet heeft. De groep is geplaatst op een hoge sokkel met afgeschuinde hoeken.

Anna draagt een lang gewaad, hoofd- en kindoek. Haar mantel is bovenop haar hoofd teruggeslagen en ligt over haar schouders. Maria draagt een kroon met punten waartussen tegenovergestelde voluten op het hoofd. Haar lange haar ligt in golvende strengen over haar schouders. Ze draagt een kleed met ronde halsuitsnijding, met een versierde boord en een verticale versierde band op de keurs. Haar mantel ligt over haar schouders en haar schoot. Het schoeisel is spits.

Langs de bovenkant van de rugleuning van Anna's zetel loopt een horizontale profielrand. De gebogen armleuningen lopen aan weerszijden uit in een bladvormige krul. De leuningen rusten op kleine driekwartzuiltjes. De zijschotten van de zetel zijn voorzien van een tracering bestaande uit een rondboognis waarboven een druppelvorm. De zijkant van het bankje vertoont drie keperboognissen waaronder drie rechthoekige nissen.
Op de drie schuine vlakken van de sokkel staat het opschrift "ANNA/JESVS/MARIA" in hoog-reliëf.

Polychromie:
Eén laag, aangebracht op een grijze grondverf. De goudkleur heeft hier-en-daar het aanzien van matvergulding, maar zou ook goudverf kunnen zijn. Het incarnaat is roze met rode blossen en lippen. De pupillen zijn zwart. De rand van het decolleté van Maria lijkt bruin overschilderd. Anna's sluier en hoofddoek zijn wit, haar kleed is lichtblauw, haar mantel zwart. Het haar van Maria en kind is goudkleurig. Deze laag is overschilderd in bruin. Hetzelfde geldt voor de kroon. Het sieraad voorop de kroon is goudkleurig, waarop verzilvering of zilvergrijs, idem voor de boord van de keurs. Maria's kleed is blauw; de verticale band van de keurs is goudkleurig, waarop een verticale baan donkerrode cirkeltjes die naar onderen toe kleiner worden. De band is grijzig overschilderd. Maria's mantel is rozerood. Het schoeisel is zwart. De band van het boek is zwart, de snede goudkleurig, de bladen zijn zilvergrijs met zwarte letters. De profielranden van de troon goudkleurig. Het veld van de rugleuning groen. De zijkanten zijn rood. In het veld boven de tracering acanthusbladeren in bruin en zwart. In het bovenste deel van de tracering een rond ornament eender gekleurd, in het onderste deel een soort festoen, idem. Onder de ornamenten vele sporen van goud (vergulding?); onder het rood zwart. Onder de tracering bevindt zich een zwarte rechthoek, waarin een groene plant met witte bloemen (lelie?). Op de bovenlijst van de troon een rood veld waarop een goudkleurige rank met donkerbruine details. Hier onder het rood sporen goud (?). Het kussentje groen in meerdere lagen, kwastjes goudkleurig. De geprofileerde randen van het bankje zwart-grijs gemarmerd. De randen van de tracering goudkleurig, de velden blauw. De bovenste plint direct onder de figuren goudkleurig, de sokkel zwart-grijs gemarmerd, velden zwart, letters goudkleurig. De uitholling aan de achterzijde is donkerrood gebeitst.

Techniek:
Aan de achterzijde uitgehold, excl. de sokkel. Brede gutssporen in de uitholling. De bovenrand van de uitholling is halfrond. De pupillen zijn uitgeboord.
De sokkel is aangezet met drie gesmede nagels, die vastgezet zijn in grote, rond uitgespaarde gaten.
Werkbanksporen: boven op het hoofd van Anna een klein, ondiep gaatje.
Voormalige bevestiging: boven in de uitholling een met touw omwonden, gesmede nagel. Daaronder een gesmeed ijzeren oog met geknikte steel en driehoekig uiteinde, dat met drie schroeven (1 verdwenen) in de uitholling is vastgezet.
Het beeld lijkt naaldhout. De sokkel is van eikenhout.

Staat:
Aan de achterzijde is rechts onderaan een stukje van de rand naast de uitholling afgebroken.
Door de linkerpols van het kind loopt een rechte barst. De delen zijn iets ten opzichte van elkaar verschoven.
Verspreide houtwormgaatjes in sokkel en beeld, vooral in de achterzijde rechts en in het hoofd van Anna.
De polychromie is over de gehele oppervlakte gesleten, beschadigd en vuil. De sokkel bladdert iets.

Stamboek: 16de eeuw; polychromie en voetstukje 17de eeuw.
Inventariskaarten: id.; id.; Bouvy: vals; 16de-eeuwse trant. "Het origineel, in kleiner formaat bevindt zich in het ABM als legaat van Deken Vaas uit Leeuwarden, thans in bruikleen in het Bisschoppelijk paleis te Groningen." (dit is ABM bh517)
Haarlem 1900: ca. 1550, voetstuk 17de eeuw.
Haarlem 1913: id.

Van Vlierden: het stuk is inderdaad een wat grotere, iets vereenvoudigde kopie van ABM bh517. De sokkel is ca. 4,8 cm hoog. De ontstaanstijd ligt volgens de inventarisatie van het bisschopshuis te Haarlem door Verspaandonk (zie hangmap) in de tweede helft van de 19de eeuw.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 150, 151Verkorte gids in het Bisschoppelijk Museum voor kerkelijke oudheid, kunst en geschiedenis vooral van Nederland en meer byzonder van het Haarlemsche Bisdom te Haarlem, St. Jansstraat 79 [1923] , 1923, p. 21, cat. nr. 284Gids in het Bisschoppelijk Museum voor kerkelijke oudheid, kunst en geschiedenis, vooral van Nederland en meer bijzonder van het Haarlemsche bisdom te Haarlem, St. Jansstraat No. 79 [1913]  (Jacobus Joannes Graaf), 1913, p. 55, cat. nr. 284Gids in het Bisschoppelijk Museum voor kerkelijke oudheid, kunst en geschiedenis, vooral van Nederland en meer bijzonder van het Haarlemsche bisdom te Haarlem, St. Jansstraat No. 79 [1900]  (Jacobus Joannes Graaf), 1900, p. 46, cat. nr. 236b

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!