Not on display in the museum

ABM bh498

beeld

Piëta

onbekend (Neder-Rijn)
onbekend (Kleef-Gelre)

1490 - 1509

eikenhout, verf

aankoop

1956

Maria zit op een rotsachtige formatie. Zij kijkt naar de dode Christus. Het lichaam van Christus ligt diagonaal met het hoofd naar links op haar schoot, driekwart naar de beschouwer gewend. Maria ondersteunt zijn bovenlichaam met haar rechterhand en houdt zijn gebogen linkerarm omhoog met haar linkerhand. Christus heeft gesloten ogen en een halfgeopende mond. Zijn rechterarm hangt licht gebogen naar beneden. De zijdewond is duidelijk aangegeven. De rotspartij is met kleine zigzaggroeven aangeduid.

Maria draagt een ruimgeplooid bovenkleed, dat bij haar knieën is opgeschort, zodat het onderkleed zichtbaar is. Daaroverheen een ruime mantel, die achter het hoofd is teruggeslagen. Haar hoofd is bedekt door een meermaals geplooide sluier, die aan de voorzijde ook haar borst bedekt. Christus heeft de doornenkroon op het hoofd. Hij is met de lendendoek bekleed, waarvan de slip tussen zijn benen afhangt. Zijn gelaat wordt aan weerszijden begrensd door gestileerd weergegeven, krullende lokken.

Polychromie
Geringe sporen polychromie. Mantel: rood, waarop blauw; bovenkleed: rood; lendendoek: blauw.

Techniek:
Het beeld is aan de achterzijde uitgehold. In het hoofd van Christus een houten stop. Boven in het hoofd van Maria een grote en een kleine houten stop. Het hoofd van Christus is apart aangezet met twee grote, gesmede nagels. De duim van de linkerhand van Christus is apart aangezet. Op verschillende plaatsen noesten.

Staat:
Een deel van de rechterhand van Christus is mogelijk later aangelijmd en met een spijker vastgezet.
Het beeld is aan de onderzijde wormstekig. Hierdoor afgebroken: het grootste deel van de voeten van Christus; verschillende delen van de onderzijde met de voeten van Maria. Verder zijn afgebroken: de vingers van Christus' linkerhand en pink en middelvinger van de rechterhand.
Het beeld is sterk gescheurd: een scheur in de linkerhand van Maria en tussen het lichaam van Christus en Maria. De scheuren zijn op meerdere plaatsen ingevoegd met hout en kunsthars. Sommige invoegingen zijn kops.
Aan de achterkant van het beeld bevindt zich aan de onderzijde een moderne steunbalk. Aan de binnenzijde van de holte onderaan twee moderne spijkers. Aan de achterzijde een gesmede ijzeren driehoek met vier gesmede nagels.

Inv. Rientjes (periode Brom): begin 16de eeuw; later: Gelre-Westfalen, ca. 1530.

Jaarverslag ABM 1934: ca. 1530.
Ter Kuile 1934: Midden 16de eeuw.
Timmers 1949: Gelre-Westfalen, ca. 1500. Vergelijkt de Christuskop met die van Rochus (ABM bh388). De kop zou kort na het ontstaan van het beeld vervangen zijn door een Gelders-Westfaalse beeldsnijder: de kop is minder van kwaliteit dan de rest van het Gelderse stuk en heeft dezelfde harde en overdreven ornamentiek als de Rochuskop.
Utrecht 1962 (Bouvy): Oost-Nederland, ca. 1500. Mogelijk is de kop van Maria vroeger eens bijgesneden.
Oldenzaal 1967: id.
Lissabon 1992: Nederrijn, ca. 1500.

Jaarverslag 1934: "Zij werd door de zorgen van het museumbestuur (in 1934) ontdaan van de storende neo-Gotische polichromie." (zie foto hangmap) Mogelijk is de kop van Maria vroeger eens bijgesneden.

Bij de restauratie van 1994 (Becker, Delft) zijn er lacunes in het hout met kneedbaar hout opgevuld en bijgekleurd met aquarelverf.

Van Vlierden: Wij hebben niet kunnen constateren dat de kop van Maria is bijgesneden. De kop van Christus sluit in het snijwerk van het haar niet exact aan, maar lijkt stilistisch niet afwijkend.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 148, 155, 156, 313, 332, 342, 365, 366, 379, 404, 424, 471Fasciculus temporum : arte tardo-medieval do Museu Nacional Het Catharijneconvent de Utreque  (Helen Wüstefeld), 1992, cat. nr. 75, afb. 126Oude kerkelijke kunst uit Twente : catalogus van de expositie , 1967, cat. nr. 4, afb. 1Beeldhouwkunst : Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht  (Désiré Bouvy), 1962, cat. nr. 188, afb. 65Houten beelden : de houtsculptuur in de Noordelijke Nederlanden tijdens de late middeleeuwen  (J.J.M. Timmers), 1949, p. 34 en 75, afb. 47Jaarverslag Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht 1934  (Jan Eloy Brom), 1935, p. 7 en 8, afb. 14Twente  (E.H. ter Kuile), 1934, p. 15, pl. VI, nr. 2

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!