Not on display in the museum

ABM bh264

beeld

Maria met kind op maansikkel

onbekend (Noord-Nederland)
onbekend (Holland) plaats vervaardiging onzeker
onbekend (Utrecht) plaats vervaardiging onzeker

1500 - 1524

eikenhout, verf

schenking

1911

Maria staat op de maansikkel en rust op haar rechterbeen. Ze draagt het kind op haar rechterarm en steunt zijn rechtervoetje met haar linkerhand. Het kind heeft zijn gezicht naar de beschouwer gewend. Met zijn linkerhandje houdt hij een grote druiventros vast, die op zijn linkerknie rust.

Maria draagt een kroon met getorste parelrand op het los neergolvende haar. Ze is gekleed in een om de taille glad aansluitend bovengewaad met vierkante halsuitsnijding. Daaronder een geplisseerde hemd dat bij de hals met twee knoopjes en een lusje is gesloten. De split van het hemd is versierd met een kabelmotief, de hals met een driehoekmotief. In de split is een ondergewaad zichtbaar. Over het kleed draagt Maria een wijde mantel, die voor haar lichaam is gedrapeerd en onder haar linkerarm is opgenomen. Een slip van de mantel steekt boven haar arm uit. De stof van de mantel is aan de voorzijde in vele onregelmatige plooien gebroken. Het bovenkleed valt tot over de maansikkel en laat Maria's linkerschoen met stompe neus vrij.
Het kind draagt een tuniekje en heeft een koralen halssnoer om de hals
waaraan een rond medaillon hangt.

Sporen polychromie:
Sporen witte grond. Helderrood op het haar van Maria, op de rand van de mouw en op de buitenkant van het kleed; blauw op de binnenzijde van de mantel; blauwgroen aan de binnenkant van de mouwen; zwart op de schoen; lichtblauw op de druiventros. Op de achterkant van de maan een restje zwart (geoxydeerd zilver?) en helderrood.
Op de boord van de halsuitsnijding van Maria is een rij ingeponste puntjes te zien.

Techniek:
Het beeld is aan de achterzijde uitgehold. Brede gutssporen in de uitholling. Boven in de uitholling een vierkant gesmede, ijzeren kram en een extra holte om plaats te bieden aan een haak, die door de kram werd gestoken. De kern ligt aan de voorzijde in het midden in het werkblok. Noesten: in de achter zijde boven aan twee, meer naar onderen links en rechts van de uitholling één en aan de voorzijde verspreid over het gewaad van Maria wat kleine noestjes.
Werkbanksporen: een klein rechthoekig gaatje boven op het hoofd van Maria.
Aan weerszijden van de uitholling onderaan een houten pin, mogelijk van oorspronkelijke bevestiging.

Staat:
Het rechterbeentje van het kind is gebroken en gelijmd. Op het voorhoofd van Maria is een klein noestje ingevuld (met hout?). Aan de achterzijde is rechts onderaan een gedeelte afgespleten en vastgezet met een houten pen en drie spijkers.
Ontbreekt: het rechterhandje van het Kind (was ingestoken; pen nog aanwezig).
Afgebroken: de tenen van Christus' rechtervoetje, twee tenen van zijn linkervoetje en een deel van Maria's linkerarm en linkerhand; een stukje uit het kleed onderaan in het midden; de versieringen in de bogen van de kroon, en op de punten (waren ingepend; 2 pengaten aanwezig); de linkerpunt van de maan is beschadigd.
Licht gescheurd vanuit de kern. Aan de achterzijde in het bovenste gedeelte een diepe scheur. Maria is aan de voorzijde licht gescheurd.
In de achterzijde vier spijkergaatjes met restanten van spijkers.
Zeven spijkergaatjes in het standvlak.

Inv. Rientjes: 1e kw. 16de eeuw; Gelders, ca. 1500.
Vogelsang 1911: Nederrijns-Duits, ca. 1500. Zeer verwant aan ABM bh263, maar dit heeft een ouder kostuum.
's-Hertogenbosch 1914 (Vogelsang): vergeleken met het marianum te Horst.
Delft 1952: Gelders, ca. 1500.
Roermond 1953 (Timmers): Gelre, ca. 1530.
Amsterdam 1958 (Leeuwenberg): Utrecht (?), ca. 1520. In het rechterhandje hield het kind waarschijnlijk een vogeltje. ABM bh263 is een variant van dit beeld. De wijze waarop Maria een voetje van het kind vasthoudt, komt herhaaldelijk in Utrecht voor. Madonna's op de maansikkel met het kind op de rechterarm treft men veel in Holland aan. Beide stukken wellicht naar Hollands voorbeeld gemaakt.
Utrecht 1962 (Bouvy): Gelders, ca. 1530. Het stuk is een variant van later datum van ABM bh263.

Inv.vel. Gelders, ca. 1530.

Bron huidige herk. en dat.?

Op de foto in Vogelsang 1911 is onderaan langs de voorzijde een aangezette strook aan maan en rand kleed zichtbaar.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 117, 142, 158, 168, 170, 172, 191, 229, 354Uit het goede hout gesneden : religieuze houtsculptuur uit het Museum Catharijneconvent Utrecht in dialoog met de Gruuthusecollectie  (M. Parez), 2004, p. 29-31Beeldhouwkunst : Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht  (Désiré Bouvy), 1962, cat. nr. 236Middeleeuwse kunst der Noordelijke Nederlanden  (David Cornelis Roëll), 1958, nr. 316Laat-middeleeuwse kunst uit Opper-Gelre , 1953, cat. nr. 38Prisma der bijbelse kunst , 1952, p. 112, cat. nr. 150aDe oude kerkelijke kunst in Nederland : gedenkboek van de nationale tentoonstelling te 's-Hertogenbosch in 1913 : afbeeldingen der belangrijkste voorwerpen  (Jan Adriaan Frederiks), 1914, p. 100Holzskulptur in den Niederlanden, 1: das Erzbischöfliche Museum zu Utrecht  (W. Vogelsang), 1911, nr. 59, pl. IV

Have you noticed a mistake or do you have any further information about this object?
Let us know!