Lazarus en de rijke man
Brugge?, 1515-1525
Museum Catharijneconvent, Utrecht, StCC s1

Een welgesteld man kleedt zich dagelijks in purperen gewaden en fijn linnen en viert uitbundig feest (Lucas 16). Voor de poort van zijn enorme huis ligt de zo goed als naakte bedelaar Lazarus. Honden likken aan zijn zweren. De rijke man ziet de bedelaar, maar weigert zijn overvloed met hem te delen. Nadat beide mannen zijn overleden, draaien de rollen om. Engelen dragen Lazarus weg om hem aan Abrahams hart te laten rusten. In de hel kwellen duivels de ziel van de rijke man. Tevergeefs roept hij Pater Abraham miserere mei (Vader Abraham heb medelijden met mij).

zaaltekst tentoonstelling

Ik geef om jou! : naastenliefde door de eeuwen heen

2014

Nu te zien

Klooster begane grond gang Zuid

StCC s1

schildering

Lazarus en de rijke man

onbekend (Zuid-Nederland)

1515 - 1524

olieverf, paneel

aankoop

1977-04-26

Rechts op de voorgrond de rijke man, naakt en vastgeketend in de hel. Boven zijn hoofd een banderol met de tekst: Pater Abraham miserere mei (Vader Abraham heb medelijden met mij). Op de banderol bij Abraham, zetelend op een troon boven de wolken met Lazarus op schoot, de inscriptie: Filii [sic] recordare quia recepisti bona (Zoon bedenk dat je het goede al hebt ontvangen).

Vertaling teksten respectievelijk:
'Vader Abraham ontferm u over mij' en 'zoon bedenk dat je het goede hebt ontvangen'.

Een van de vroegste zelfstandige voorstellingen van dit thema uit Lucas 16:19-31 (Utrecht 1994).

LIJST:
De lijst is waarschijnlijk origineel.

Het schilderij toont verwantschap met Adriaen Isenbrandt's 'Adam en Eva' (Friedländer XI, pl. 122, nr. 145) en het Maria-altaarstuk (St. Jacobskerk, Brugge) van de zogenoemde Meester van het Heilig Bloed (Friedländer IXb, pl. 195) (Jaarverslag RMCC 1977).

Toeschrijving:
Franz Timmermans (school Lübeck) (Veilingcat. Bussum 1944). Vermoedelijk Brugge (Jaarverslag RMCC 1977). Zuidelijke Nederlanden, Brugge (?)(Utrecht 1994).

Datering:
Omstreeks 1515 (Jaarverslag RMCC 1977; Utrecht 1994; Educatief blad 16 (1996).

Die Parabel vom reichen Mann und armen Lazarus im Spiegel bildlicher Überlieferung  (Kai Detlev Sievers), 2005, vgl.De schilderijen van Museum Catharijneconvent  (Jeltje Dijkstra), 2002, p. 165, afb.Leven na de dood : gedenken in de late Middeleeuwen  (Truus van Bueren), 1999, cat. nr. 19Educatief blad : Museum Catharijneconvent , 1996-, nr. 16Gelijkenissen verbeeld : de rijke man en de arme Lazarus (I-III)  (Ad. J. Koekkoek), 1995Bernard van Orley's Triptych "La Vertu de Patience" and the Office of the Dead  (Henri Pauwels), 1994/1995, p. 45-80, m.n. p. 63-64, afb. 11Bernard van Orley's triptych "La Vertu de Patience" and the Office of the Dead  (Dagmar Eichberger), 1994-1995, m.n. p. 63-64, afb.Duivels en demonen : de duivel in de Nederlandse beeldcultuur  (Petra van Boheemen), 1994, p. 125, cat. nr. 62Jaarverslag Rijksmuseum Het Catharijneconvent 1977 , 1978, p. 363, 365, afb. 2Catharijnebrief : magazine van Museum Catharijneconvent Utrecht , 1991, 35, p. 7-8

Ziet u een fout of heeft u extra informatie over dit object?
Laat het ons weten!