Wolter (Wouter) van Byler (1504-1560)
Noord-Nederland, 1555
BMH s671b

De johannieter ridder Wolter van Byler, met gebedenboek in de hand, is voor het gebouw waarin dit museum gevestigd is van grote historische betekenis. Hij is tussen 1551 en 1560 balijer of hoofd van de Nederlandse afdeling van de johannieters, die hun hoofdkwartier hebben in het Catharijneconvent. Zijn wapenspreuk, op de originele lijst, luidt: Moderata durant (Gematigdheid beklijft).

zaaltekst vaste opstelling

2009

Niet in het museum te zien

BMH s671b

schildering

Portret van Wolter van Byler (1504-1560)

onbekend (Noord-Nederland)

1555

olieverf, paneel

bruikleen

1878

Portret van de jansheer Wolter van Byler (1504-1560), tussen 1551 en 1560 balijer van het Utrechtse Catharijneconvent.
Gedateerd linksboven: AN°. DÑI. 1555. Rechtsboven de leeftijd van de geportretteerde: ÆTATIS. SVÆ. 51.

Wouter van Bijler volgde in 1551 de in dat jaar overleden Berend van Duven op als balijer van het Utrechtse Catharijneconvent, zie pendantportret BMH s671a. In oude catalogi van het BMH wordt gesuggereerd dat het portretten zijn van heren van het Janshuis in Hazerswoude, gezien de afkomst van de schilderijen uit de parochie te Aarlanderveen (Haarlem 1888; Leiden 1900; Leiden 1913; Haarlem 1923).

Het portret maakte waarschijnlijk deel uit van een reeks balijersportretten van de Utrechtse Commanderij van Sint-Jan (zie ook BMH s671a).

Op de originele lijst: 'Moderata durant': 'Maat houdt staat', oftewel 'gematigde zaken beklijven'. Het devies komt tevens voor op een penning uit 1558 van Steven van Herwijck met de beeltenis van Van Bijler, op een door Van Bijler geschonken in 1556 door Jan van Zijl vervaardigd glasraam in de Sint Janskerk in Gouda (glasnr. 17) en op Bijler's grafsteen in het koor van de Utrechtse Catharinakerk (Winter 1971; Dirkse 1996).

Toeschrijving:
Onbekende kunstenaar (mogelijk Anthonie van Blocklandt) (Dirkse 1996).

Datering:
Linksboven gedateerd: 'An°, dni, 1555,'.

Natuurwetenschappelijk onderzoek: het schilderij werd onderzocht met infraroodreflectografie (IRR) op 19 juli 1985 door Molly Faries. Negatiefnummers (aanwezig bij het RKD, Den Haag): MF 421 t/m 424.

Een geestelijke ridderorde : heraldiek bij de Johanniter Orde in Nederland  (Ad J. de Jong), 2018De heilige kleerkast : kleding van de geestelijken op de Goudse glazen : Goudse Glazendag 2007  (Casper Staal), 2007Catharijneconvent : van klooster tot museum  (Tarq Hoekstra), 2006, afb. 31De kruistochten  (Babette Hellemans), 2005, p. 74, afb.Goddelijk geschilderd : honderd meesterwerken van museum Catharijneconvent  (Henri Defoer), 2003, p. 117-119, afb.De schilderijen van Museum Catharijneconvent  (Jeltje Dijkstra), 2002, p. 124, 135, afb.In de kleine uurtjes van 15 augustus 1561  (J.J. Quarles van Ufford), 1994

Ziet u een fout of heeft u extra informatie over dit object?
Laat het ons weten!