Christus met de apostelen Matteüs en Judas Taddeüs
Atelier Meester van Elsloo, ca. 1520
ABM bh289-291

Apostel Paulus
Opper-Gelre, ca. 1460-1470
ABM bh379

De drie beelden links maakten oorspronkelijk deel uit van een reeks van dertien, bestaande uit Christus en zijn twaalf apostelen. Christus wordt voorgesteld als Salvator Mundi, de Verlosser van de Wereld. Hij draagt een globe en maakt een zegenend gebaar. Apostel Judas Taddeüs houdt een boek vast en Matteüs draait zijn hoofd geheel naar links. De beweeglijke houding van de apostelen en hun woeste koppen met hoge jukbeenderen doen vermoeden dat deze beelden in het atelier van de Meester van Elsloo in Opper-Gelre zijn gemaakt. Het rechter beeld van Paulus werd mogelijk eveneens in deze regio vervaardigd.

zaaltekst vaste opstelling

2011

Niet in het museum te zien

ABM bh379

beeld

Apostel Paulus

onbekend (Kleef-Gelre)

1450 - 1474

eikenhout, verf

oud bezit

1911

De apostel Paulus is staande voorgesteld. Hij heeft twee boeken onder zijn linkerarm geklemd. De vingers van zijn linkerhand houdt hij tussen de bladen van het voorste boek. In zijn door de mantel bedekte rechterhand houdt hij zijn zwaard. Hij is blootsvoets en staat op een grond met parallelle groeven.

De mantel ligt over zijn schouders, is voor het lichaam naar rechts gedrapeerd en bij zijn linkerarm teruggeslagen. De stof hangt aan de voorzijde in een aantal grote, onregelmatige driehoeksplooien neer. Onder de mantel draagt de heilige een tunica die de grond deels bedekt. Met zijn rechtervoet staat hij op de zoom ervan.

Polychromie:
Enkele restjes witte grond. In de scheuren hier en daar rood.

Techniek:
Aan de achterzijde licht bewerkt. De kern ligt iets naar rechts in het werkblok. Diverse kopse- en overlangse invoegingen in de scheuren.Aan de achterzijde rechtsboven in de rug een grote noest.
Werkbanksporen: Boven in het hoofd enkele deukjes en een gaatje.
Sporen van vm. oorspr. bev.: In de rug twee gaatjes horizontaal naast elkaar, bedoeld voor een ijzeren kram.

Staat:
Het beeld is radiaal gescheurd.
Achter in het hoofd enkele spijkergaatjes met restjes van spijkers. Onder in de rug een gaatje. In het standvlak ca. vijf spijkergaatjes en enkele houtwormgaatjes.
Afgebroken: delen van de plooien van de mantel; de punt van het zwaard (ooit hersteld met een houten deuvel; de deuvel is nog aanwezig); een deel van het gevest; ingestoken zwaardknop (afgebroken?); delen van de grond.

De apostel behoort bij ABM bh380. Beiden maakten mogelijk deel uit van een apostelenreeks.

Inv. Rientjes: 1ste kw. 16de eeuw; later: Gelre, dat. id.

Vogelsang 1911: Nederrijn, begin 16de eeuw, van dezelfde meester als ABM bh380 en verwant met Andreas (ABM bh376). Het vernieuwde uiteinde van het zwaard is nog aanwezig.
Bouvy 1947: Gelre.
Utrecht 1962 (Bouvy): Kleef-Gelre, begin 16de eeuw.
Delft 1977: id. Onderste helft zwaard nog vermeld.
Lissabon 1992: dat./herk. id. De boeken zouden niet alleen verwijzen naar het feit dat apostelen het evangelie verkondigen, maar ook naar Paulus' activiteiten als briefschrijver naar verschillende christelijke gemeenschappen en het feit dat hij patroonheilige van de theologen is.
Parijs 1993: id.

Van Vlierden/Höppener-Bouvy: De stukken zijn stilistisch moeilijk te plaatsen. Zijn er aanknopingspunten in de Zuidelijke Nederlanden? De vergelijking van Vogelsang met Andreas (ABM bh376) gaat niet op. Deze heeft een veel grafischer stijl.

Op de achterzijde in het middden van de rug een "C" op zijn kant in het zwart. Voor de halen op de rug zie opm. ABM bh317.

Hout- en steensculptuur van Museum Catharijneconvent, ca. 1200-1600  (Marieke van Vlierden), 2004, p. 210, 315, 316, 325L' art en Hollande au temps de David et Philippe de Bourgogne : trésors du musée national Het Catharijneconvent à Utrecht  (Henri Defoer), 1993, cat. nr. 56Fasciculus temporum : arte tardo-medieval do Museu Nacional Het Catharijneconvent de Utreque  (Helen Wüstefeld), 1992, afb. 128Bijbels en burgers : vijf eeuwen leven met de Bijbel, 1477-1977 : Delftse Bijbel  (C.C. de Bruin), 1977, cat. nr. 43Beeldhouwkunst : Aartsbisschoppelijk Museum Utrecht  (Désiré Bouvy), 1962, cat. nr. 218Holzskulptur in den Niederlanden, 1: das Erzbischöfliche Museum zu Utrecht  (W. Vogelsang), 1911, nr. 103, pl. X

Ziet u een fout of heeft u extra informatie over dit object?
Laat het ons weten!